- Towarzystwo Społeczno ? Kulturalne Niemców na Śląsku Opolskim świętuje dwudziestolecie istnienia. Jakie były początki organizacji w powiecie oleskim?
- Zapewniam ? niełatwe. Pierwsze legalne spotkanie Niemców odbyło się dokładnie ósmego września 1989 roku w oleskim Ślązaku. Przyjechał na nie Johann Kroll z Richardem Urbanem i Friedrichem Sikorą. To ludzie z pierwszego szeregu inicjatorów Mniejszości.
Kroll przekonywał licznie zebranych, że nie powinniśmy się obawiać i wyjeżdżać. Powinniśmy zostać na tych ziemiach i mieć prawo otwarcie deklarować swoją narodowość. Wyrażać swoje myśli i poglądy w języku serca. Podobno w bloku naprzeciwko zza firanek organy bezpieczeństwa cały czas obserwowały przebieg spotkania. Na szczęście do żadnych ekscesów nie doszło.
- Za to Kroll swą charyzmatyczną przemową przekonał Niemców...
- Tak. W listopadzie jedenaście tysięcy trzysta pięćdziesiąt cztery osoby z ówczesnego powiatu oleskiego na piśmie zadeklarowały narodowość niemiecką. Wówczas też do działania włączył się znany adwokat Edward Flak. To on opracował statut, zebrał wszystkie potrzebne dokumenty i złożył wniosek do Sądu Wojewódzkiego w Częstochowie o zarejestrowanie organizacji.
- Tempo było błyskawiczne. Nie minęły dwa miesiące, a organizacja 23 stycznia 1990 roku została zarejestrowana.
- Jej pełna nazwa brzmiała Towarzystwo Społeczno ? Kulturalne Ludności Pochodzenia Niemieckiego Województwa Częstochowskiego z siedzibą w Oleśnie. Trzeba też dodać, że oleskie koło zarejestrowane zostało trzy tygodnie wcześniej aniżeli opolskie.
- I to wtedy w poszczególnych sołectwach i wioskach zaczęły powstawać koła DFK?
- Ludzie w kołach regularnie spotykali się. Z dumą przynosili skrzętnie ukrywane przez lata książki i dokumenty. Niektóre jak pisana ręcznym, niemieckim gotykiem kronika wsi i szkoły Ligoty Oleskiej pod podłogą przeleżała dwadzieścia dwa lata.
- A co z językiem serca. Starsi znali, a młodsi?
- Był mały problem. Rusycystów było wielu, germanisty ani jednego, ale i z tym poradziliśmy sobie. Języka niemieckiego zaczęli uczyć ci, którzy go znali z domów. Rolnik Reinhold Kotwitz z Ligoty Oleskiej organizował w kilku wioskach kursy dla chętnych. Moja żona przez ładnych kilka lat chodziła do radłowskich przedszkoli i uczyła języka najmłodszych poprzez zabawę.
- Mniejszość zaczęła działać coraz prężniej. Tak, że we wrześniu 1995 roku w Oleśnie otwarta została pierwsza w Polsce dwujęzyczna szkoła.
- To wielki sukces i wielka zasługa Bernarda Smolarka. To on z pomocą innych działaczy nawiązał kontakty z Fundacją Współpracy Polsko ? Niemieckiej, która praktycznie w całości sfinansowała budowę szkoły. Pewnie, że były opory ze strony częstochowskiego kuratorium, ale udało się. Przy Wielkim Przedmieściu powstała nowoczesna szkoła z dużą halą sportową. Nie tylko dla dzieci mniejszości.
- Pierwsza szkoła dwujęzyczna, a dwa lata temu pierwsze w kraju tablice polsko ? niemieckie, które stanęły w gminie Radłów.
- Przy jednogłośnej uchwale radnych i poparciu wójta Polaka ? Włodzimierza Kierata, który od samego początku wspierał tę inicjatywę mniejszości. I w tym przypadku nie obyło się bez krytyki. Mimo to tablice stoją i przypominają dzieje tej ziemi. A kolejne gminy biorą z nas przykład. I to jest sukces.
- Wspominamy, wspominamy. Pora podsumować. W jakiej kondycji teraz jest mniejszość w powiecie oleskim?
- Cały czas działamy. Poszczególne koła liczą nieco mniej członków niż kilkanaście lat temu. Młodzież tak chętnie nie wstępuje do struktur jak kiedyś.  Mimo to jestem optymistą, kiedy słyszę, ilu uczniów z powodzeniem startuje w konkursach języka niemieckiego. Z jak dobrą dykcją posługują się językiem niemieckim, którego także używają w domach. W rozmowach z rodzicami i dziadkami.
- Dziękuję za rozmowę.

Brak komentarzy do tego artykułu, bądź pierwszy !

Komentarze osób niezalogowanych przed umieszczeniem są moderowane.